:: Tin chuyên ngành

3 tác dụng phụ phổ biến khi bổ sung sắt và cách xử lý

Sắt là khoáng chất thiết yếu giúp vận chuyển oxy, duy trì năng lượng, hỗ trợ hệ miễn dịch, chức năng não bộ và sự phát triển toàn diện của cơ thể. Thiếu sắt có thể dẫn đến mệt mỏi, giảm sức đề kháng, thiếu máu và các vấn đề về tăng trưởng. Khi chế độ ăn không đáp ứng đủ nhu cầu (dù có trong thực phẩm như thịt gia cầm, hạt, trái cây sấy, đậu…), việc bổ sung sắt là cần thiết.

Tuy nhiên, quá trình bổ sung sắt có thể gây ra một số tác dụng phụ. Dưới đây là 3 tác dụng phụ phổ biến của thực phẩm bổ sung sắt và các chiến lược để kiểm soát:

1. Táo Bón

Nguyên nhân: Sắt làm chậm nhu động ruột, khiến phân khô và cứng. Lượng sắt không hấp thu sẽ xuống ruột già, hút nước từ niêm mạc ruột, dẫn đến táo bón. Tình trạng này thường gặp ở phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người ăn ít chất xơ.

Cách xử lý:

• Uống nhiều nước để làm mềm phân.
• Tăng lượng chất xơ từ rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
• Vận động nhẹ nhàng, đặc biệt sau bữa ăn.
• Tham khảo bác sĩ để điều chỉnh liều hoặc chuyển sang dạng sắt dễ dung nạp hơn (như sắt fumarat, gluconat hoặc viên sắt phóng thích chậm).
• Có thể sử dụng thuốc làm mềm phân (như docusate natri) theo hướng dẫn y tế.

2. Buồn Nôn

Nguyên nhân: Sắt có thể kích ứng niêm mạc dạ dày, gây stress oxy hóa hoặc làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột, dẫn đến buồn nôn, thường xuất hiện sau khi uống thuốc.

Cách xử lý:

• Uống sắt cùng bữa ăn nhẹ giàu vitamin C để tăng hấp thu (tránh thực phẩm chứa nhiều canxi hoặc caffeine vì có thể cản trở hấp thu).
• Chia liều sắt thành nhiều lần trong ngày để giảm gánh nặng lên dạ dày.
• Trao đổi với bác sĩ để đổi sang dạng sắt dễ dung nạp hơn (như sắt gluconat, fumarat, bisglycinate hoặc viên nang phóng thích chậm).
• Với một số trường hợp, chuyển sang dạng lỏng hoặc viên nhai có thể giúp giảm kích ứng.

3. Phân Có Màu Sẫm

Nguyên nhân: Khi sắt không được hấp thu hết ở ruột non, chúng xuống đại tràng và tương tác với các hợp chất khác, làm phân chuyển sang màu đen hoặc xanh đậm. Đây là phản ứng phổ biến và thường vô hại, nhưng có thể khiến người dùng lo ngại vì dễ nhầm với dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.

Cách xử lý:

• Theo dõi các dấu hiệu kèm theo như đau bụng dữ dội, hoa mắt, mệt mỏi hoặc phân có mùi bất thường.
• Trao đổi với bác sĩ nếu tình trạng kéo dài để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.
• Giữ bình tĩnh vì đây là phản ứng sinh lý bình thường, màu phân sẽ giảm dần khi cơ thể thích nghi hoặc khi điều chỉnh liều sắt.
• Nguồn: Sức khỏe và Đời sống.